Đi làm xa, xây nhà ở quê: kiểm soát tiền và tiến độ thế nào

Trả lời ngay

Đi làm xa, gửi tiền về quê xây nhà — kiểm soát bằng cách nào?

Rất nhiều gia đình ở Ninh Thuận cũ xây nhà bằng tiền của con cái đang làm ăn ở Sài Gòn, Bình Dương, Đồng Nai hoặc nước ngoài. Người bỏ tiền thì ở xa, người trông coi ở nhà lại thường là cha mẹ lớn tuổi, không rành bản vẽ. Bài này viết cho đúng tình huống đó.

Ba khoảng mờ

Tiền thường thất thoát ở đâu, cụ thể

Khoảng mờ thứ nhất — hợp đồng ghi gộp. Một hợp đồng ghi “xây nhà trọn gói, hoàn thiện cơ bản” mà không liệt kê từng hạng mục thì mọi thứ đều có thể trở thành phát sinh: chống thấm, đắp nền, chống mối, điện nước âm, sơn lót. Không ai sai hợp đồng cả, vì hợp đồng vốn không nói gì.

Khoảng mờ thứ hai — không ai soi khối lượng. Báo giá đưa ra một con số tổng, hoặc một đơn giá trên mét vuông. Không có bảng bóc tách thì không so được với nhà thầu khác, cũng không kiểm được khi thi công xong là đã làm đủ chưa. Mét khối bê tông, số ký thép, số viên gạch — nếu không có con số ban đầu thì về sau không có gì để đối chiếu.

Khoảng mờ thứ ba — giải ngân chạy trước khối lượng. Lịch thanh toán chia theo thời gian hoặc theo phần trăm thô thay vì theo mốc nghiệm thu. Khi đã trả tới 70% mà khối lượng thực mới đạt 50%, người bỏ tiền mất hoàn toàn thế thương lượng cho phần còn lại — kể cả khi phát hiện sai sót.

Cả ba khoảng mờ này đều được bịt bằng giấy tờ trước khi khởi công, không bịt được bằng giám sát trong lúc thi công. Đây là điểm quan trọng nhất của bài: thời điểm kiểm soát là trước khi chuyển tiền, không phải trong lúc xây.

Dùng bên thứ ba

Vì sao nên để một bên không thi công soi bảng khối lượng

Nhà thầu tự bóc tách khối lượng cho công trình mình sắp làm là chuyện bình thường và không có gì sai. Nhưng bảng đó phục vụ việc chào giá của họ, không phục vụ việc kiểm tra của người mua. Muốn có một con số để đối chiếu, cần một bảng do bên không nhận thi công lập.

Bảng bóc tách độc lập cho phép người ở xa làm ba việc:

• So hai báo giá lệch nhau ở đâu. Hai nhà thầu chênh nhau vài trăm triệu thường không phải vì một bên gian, mà vì phạm vi công việc khác nhau. Có bảng khối lượng mới thấy chỗ khác nhau nằm ở đâu.
• Biết phát sinh là thật hay không. Khi nhà thầu báo phát sinh, đối chiếu với bảng ban đầu là biết ngay hạng mục đó đã nằm trong phạm vi ký hay chưa.
• Nghiệm thu bằng con số. Thay vì “phần thô đã xong khoảng 60%”, có thể nói cụ thể đã đổ bao nhiêu mét khối bê tông, xây bao nhiêu mét vuông tường.

Nói rõ mặt hạn chế: bảng bóc tách được lập từ bản vẽ, nên nó chỉ chính xác bằng bản vẽ. Bản vẽ thiếu chi tiết thì bảng cũng thiếu, và phần thiếu đó sẽ thành phát sinh thật trên công trường. Bảng bóc tách cũng không thay được người có mặt tại chỗ để nhìn chất lượng thi công — nó kiểm được bao nhiêu, không kiểm được làm tốt hay không. Hai việc khác nhau, đừng trông một thứ làm cả hai.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi hay gặp khi xây nhà ở quê mà người trả tiền ở xa

Căn cứ

Căn cứ dùng trong bài