
Nhà phố Phan Rang muốn mát hơn phải xử lý từ hướng nắng, thông gió, mái, cửa và vật liệu bao che.
Các lỗi khiến nhà nóng lâu
- Mặt tiền hướng tây không có lam che hoặc khoảng đệm sẽ hấp nhiệt mạnh.
- Mái và sân thượng không xử lý cách nhiệt khiến tầng trên nóng kéo dài.
- Cửa kính lớn nhưng thiếu che nắng làm phòng khách đẹp lúc đầu nhưng khó ở.
- Nhà ống thiếu giếng trời hoặc khe thoáng sẽ bí gió, phụ thuộc máy lạnh.
Cách xử lý nên ưu tiên
Ở Phan Rang, chống nóng là phần kỹ thuật quan trọng như công năng. Bản vẽ nên kết hợp hướng nhà, mái, thông gió và vật liệu, thay vì chỉ thêm vài lớp trang trí.
Phương pháp · vật liệu
Các cách chống nóng SH Design làm: gạch bê tông nhẹ, cách nhiệt mái, màu sáng, che nắng, thông gió
Nhà nhận nhiệt qua mái, tường hướng Tây và kính không che. Mỗi chỗ có một cách xử lý riêng — làm đủ các chỗ này ngay từ bản vẽ thì rẻ hơn nhiều so với sửa sau. Số hiệu quả dưới đây lấy từ bảng số liệu ở phần sau của bài (QCVN 09:2017/BXD và TCVN 9258:2012).

Ảnh thực tế · vật liệu chống nóng
Hình ảnh bê tông nhẹ và phần mái/sàn liên quan đến chống nóng
Gạch bê tông nhẹ nên dùng đúng chỗ: tường bao, nhất là tường hướng Tây hoặc khu vực nhận nắng mạnh. Các ảnh dưới đây giúp anh chị nhìn vật liệu và những phần kết cấu đi kèm trong một căn nhà nóng vì mái, tường, sàn.
Ghi chú: ảnh là ảnh công trình thật đã xử lý thông tin riêng tư. Không phải ảnh nào trong cụm này cũng là “bê tông nhẹ”; ảnh phụ dùng để chỉ các phần mái, sàn, chống thấm và hoàn thiện liên quan trực tiếp đến bài toán chống nóng.
| Chỗ nhận nhiệt | Cách làm | Hiệu quả (số liệu) | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Tường bao, nhất là tường Tây | Xây bằng gạch bê tông nhẹ (bê tông khí chưng áp AAC) thay gạch đất nung. SH Design thi công tường gạch bê tông nhẹ các dòng Hass, Eblock. | Tường AAC 100 mm có nhiệt trở khoảng 1,00 m²·K/W, gần gấp đôi tường gạch rỗng 110 mm (0,55); dày 200 mm là 1,65 so với 0,77 | Gạch nhẹ hơn nhiều nên tường đỡ nặng cho móng — có lợi với nhà trên nền cát. Cần vữa và lưới chống nứt đúng loại cho gạch nhẹ |
| Sàn mái bê tông, sân thượng | Thêm lớp cách nhiệt (ví dụ xốp EPS 50 mm) trên sàn mái, nằm dưới một lớp chống thấm tốt | Sàn mái 100 mm chưa cách nhiệt khoảng 0,29 → thêm 50 mm EPS khoảng 1,54 (mốc tối thiểu 1,00) | Nước lọt vào lớp xốp là mất tác dụng — xem chống thấm nhà ở Phan Rang |
| Mái tôn | Tôn cách nhiệt hoặc tôn + lá kim loại phản xạ + lớp không khí + trần thạch cao | Mái tôn một lớp không trần khoảng 0,21 → tôn, lá phản xạ, hai lớp không khí, trần thạch cao 1,94 | Giá tham khảo tôn cách nhiệt PU 3 lớp. Thay vít rỉ, mối nối kỹ để khỏi thấm |
| Màu mái và tường ngoài | Dùng màu sáng, rửa mái định kỳ | Tôn màu sáng hấp thụ 26% nắng, tôn màu đen 86%; tường sơn trắng 40%, màu thẫm 73% | Phan Rang ít mưa, bụi bám làm màu sáng mất tác dụng nhanh |
| Cửa kính, mặt tiền hướng Tây – Đông | Ít kính ở hướng Tây – Đông; bắt buộc dùng thì kính phản quang hoặc low-E, kèm lam che, ban công sâu, mái đua | TCVN 9258:2012 mục 6.1.8 | Nhà gần biển dùng lam nhôm sơn tĩnh điện hoặc gạch hoa gió thay lam bê tông mảnh |
| Thông gió | Giếng trời, cửa đối lưu, khe thoáng trên mái để thoát nhiệt ban đêm | TCVN 9258:2012 mục 6.1.13 và 6.1.15 | Mái bê tông tích nhiệt ban ngày, toả vào phòng buổi tối — cần đường gió ban đêm |
Muốn biết nhà mình nên làm những cách nào, gửi hướng lô đất và bản vẽ (nếu có) qua Zalo 0844 987 913 — thi công chỉ nhận trong 7 đơn vị Ninh Thuận cũ; khảo sát và báo giá thi công miễn phí.
Số liệu nắng nóng Phan Rang
Chống nóng nhà phố Phan Rang bằng số liệu: nắng bao nhiêu, mái cần cách nhiệt đến đâu
Trạm khí tượng Phan Rang ghi trung bình 3.029 giờ nắng mỗi năm, nhiệt độ trung bình 27,3°C (1993–2020). Nhà phố ở đây nhận nhiệt chủ yếu qua mái, tường hướng tây và kính không che. Mái nên đạt tổng nhiệt trở từ 1,0 m²·K/W theo mốc QCVN 09:2017/BXD; sàn mái bê tông chưa cách nhiệt chỉ khoảng 0,29.
Khí hậu trạm Phan Rang, trung bình 1993–2020
| Chỉ số | Trạm Phan Rang | Ảnh hưởng tới nhà phố |
|---|---|---|
| Tổng giờ nắng | 3.029 giờ/năm; tháng 3 và tháng 4 khoảng 278 giờ/tháng | Mái và tường hướng tây hứng nắng gần như quanh năm |
| Nhiệt độ trung bình | 27,3°C/năm; tháng 5 cao nhất 29,3°C; tháng 1 thấp nhất 25,1°C | Không có mùa lạnh, thiết kế chỉ cần tập trung chống nóng |
| Chênh lệch nhiệt ngày – đêm | Lớn nhất 8,5°C vào tháng 6–8 | Mái bê tông tích nhiệt ban ngày rồi toả vào phòng buổi tối, cần đường thông gió ban đêm |
| Lượng mưa | 838,5 mm/năm; mùa khô (tháng 1–8) chỉ khoảng 277 mm | Ít mưa rửa mái nên bụi bám lâu, mái sẫm màu và hấp thụ nắng nhiều hơn |
Nguồn: bài “Đánh giá đặc điểm khí hậu, điều kiện khí hậu nông nghiệp, thời tiết bất lợi và thiên tai các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận”, Tạp chí Khoa học Biến đổi khí hậu số 26, tháng 6/2023 (Bảng 1, 2, 7 và mục 3.1.2), dùng số liệu trạm Phan Rang 1993–2020 của Trung tâm Thông tin và Dữ liệu khí tượng thủy văn.
Mái và tường: tổng nhiệt trở để so
| Kết cấu | Tổng nhiệt trở R₀ (m²·K/W) | Căn cứ |
|---|---|---|
| Mốc tối thiểu cho mái bằng và mái dốc dưới 15° | 1,00 | QCVN 09:2017/BXD, mục 2.1.2 |
| Mốc tối thiểu cho tường ngoài | 0,56 | QCVN 09:2017/BXD, mục 2.1.2 |
| Sàn mái bê tông cốt thép 100 mm, trát trần 15 mm, chưa cách nhiệt | khoảng 0,29 | Tụi em tính theo hệ số ở QCVN 09:2017/BXD, Phụ lục 2 và 3 |
| Sàn mái như trên, thêm 50 mm xốp EPS | khoảng 1,54 | Tính thêm hệ số dẫn nhiệt EPS 0,04 W/(m·K), Phụ lục 6 |
| Mái tôn một lớp, không trần | khoảng 0,21 | Tính theo Phụ lục 2 và 3 |
| Mái tôn, lá kim loại phản xạ, hai lớp không khí, trần thạch cao 13 mm | 1,94 | TCVN 9258:2012, Bảng F.2 |
| Tường gạch rỗng đất sét nung 110 mm / 220 mm, trát hai mặt | 0,55 / 0,77 | QCVN 09:2017/BXD, Phụ lục 6 |
| Tường gạch bê tông khí chưng áp (AAC) 100 mm / 200 mm | 1,00 / 1,65 | QCVN 09:2017/BXD, Phụ lục 6 |
QCVN 09:2017/BXD chỉ bắt buộc với công trình từ 2.500 m² sàn (văn phòng, khách sạn, chung cư…) và sẽ được thay bằng QCVN 04-3:2026/BXD từ 01/02/2027. Nhà phố không thuộc diện đó; tụi em dùng các mốc này để so. Số ghi “khoảng” là phép tính của tụi em: cộng nhiệt trở bề mặt ngoài 0,04, từng lớp vật liệu (chiều dày chia hệ số dẫn nhiệt) và bề mặt trong 0,17 khi dòng nhiệt đi xuống.
Màu bề mặt: bao nhiêu phần nắng bị hấp thụ
| Bề mặt | Hệ số hấp thụ bức xạ mặt trời |
|---|---|
| Tôn màu sáng / tôn màu đen | 0,26 / 0,86 |
| Tường trát sơn trắng / sơn màu thẫm | 0,40 / 0,73 |
| Thép tráng kẽm mới / bám bụi bẩn | 0,30 / 0,90 |
| Tấm fibro xi măng màu sáng: mới / sau 12 tháng | 0,42 / 0,71 |
Nguồn: QCVN 09:2017/BXD, Phụ lục 5 (tham khảo). Hệ số 0,86 nghĩa là bề mặt hấp thụ 86% bức xạ mặt trời chiếu tới.
Bốn điều TCVN 9258:2012 ghi rõ cho nhà ở
- Tường, mái hướng Đông – Tây và Tây – Nam phải được cách nhiệt hoặc che chắn để giảm bức xạ trực tiếp (mục 6.1.7).
- Không nên làm nhiều cửa kính, nhất là tường phía Tây và Đông; bắt buộc dùng thì chọn kính phản quang hoặc kính low-E (mục 6.1.8).
- Bề mặt ngoài nên dùng màu nhạt, hệ số hấp thụ bức xạ nhỏ (mục 6.1.11).
- Cần giếng trời hoặc để trống một phần tầng một để đón gió; nhà không quá 3 tầng nên có sân trong trồng cây (mục 6.1.13 và 6.1.15).
Điểm trừ cần biết trước
- Lớp cách nhiệt trên sàn mái phải nằm dưới một lớp chống thấm tốt. Nước lọt vào lớp xốp là mất tác dụng cách nhiệt và gây thấm trần; TCVN 9258:2012 mục 10.1.3 cũng yêu cầu mái cách nhiệt phải chống thấm tốt, bền.
- Màu sáng chỉ hiệu quả khi còn sạch. Phan Rang ít mưa nên bụi bám lâu: thép tráng kẽm từ hệ số 0,30 lên 0,90 khi bám bụi. Nên rửa mái định kỳ.
- Nhà gần biển nên hạn chế lam che nắng bằng bê tông cốt thép mảnh. TCVN 9346:2012 khuyến cáo hạn chế loại kết cấu này ở vùng biển; thay bằng lam nhôm sơn tĩnh điện hoặc gạch hoa gió. Xem chống ăn mòn hơi muối cho nhà gần biển.
- Cách nhiệt kín mà không có đường gió thì phòng vẫn hầm vào buổi tối. Cách nhiệt phải đi cùng thông gió tự nhiên, như TCVN 9258:2012 mục 10.1.1 đã nêu.
Đọc thêm: 6 giải pháp chống nóng xếp theo hiệu quả trên chi phí · chống nóng mái tôn nhà cấp 4. Số liệu tra và tính ngày 24/09/2026.
Khi nào nên gọi SH Design?
SH Design có thể xem hướng nhà, mặt bằng và đề xuất cách giảm nóng trước khi triển khai hồ sơ thiết kế.
Xem thêm: xây nhà trọn gói Phan Rang, công cụ ước tính chi phí, thủ tục xây nhà.
Câu hỏi thường gặp
Dùng kính nhiều có nóng không?
Có thể nóng nếu không có lam, mái đua hoặc kính phù hợp.
Sơn chống nóng có đủ không?
Sơn chỉ là một phần. Hiệu quả hơn khi kết hợp mái, thông gió và che nắng.
Gạch bê tông nhẹ có làm nhà mát hơn gạch đỏ không?
Có, rõ nhất ở tường hướng Tây. Theo hệ số trong QCVN 09:2017/BXD, tường gạch bê tông khí chưng áp (AAC) 100 mm có nhiệt trở khoảng 1,00 m²·K/W, gần gấp đôi tường gạch rỗng đất sét nung 110 mm (0,55); dày 200 mm là 1,65 so với 0,77. Gạch nhẹ còn giảm tải cho móng. SH Design thi công tường gạch bê tông nhẹ các dòng Hass, Eblock; cần vữa và lưới chống nứt đúng loại cho gạch nhẹ.
Phan Rang có bao nhiêu giờ nắng mỗi năm?
Trạm khí tượng Phan Rang ghi trung bình 3.029 giờ nắng mỗi năm trong giai đoạn 1993–2020, nhiệt độ trung bình 27,3°C. Tháng 3 và tháng 4 nắng nhiều nhất, khoảng 278 giờ mỗi tháng. Số liệu theo bài đánh giá khí hậu Ninh Thuận, Bình Thuận trên Tạp chí Khoa học Biến đổi khí hậu số 26, tháng 6/2023.
Mái nhà phố ở Phan Rang cần cách nhiệt đến mức nào?
Tụi em lấy mốc tổng nhiệt trở mái từ 1,0 m²·K/W trở lên, là mức QCVN 09:2017/BXD đặt cho mái công trình từ 2.500 m² sàn. Nhà phố không bắt buộc theo quy chuẩn này nhưng dùng làm mốc so rất rõ: sàn mái bê tông 100 mm chưa cách nhiệt chỉ khoảng 0,29, thêm 50 mm xốp EPS lên khoảng 1,54.
Sơn màu sáng có làm nhà mát hơn không?
Có, khi bề mặt còn sạch. Theo QCVN 09:2017/BXD Phụ lục 5, tôn màu sáng hấp thụ 26% bức xạ mặt trời, tôn màu đen 86%; tường trát sơn trắng 40%, sơn màu thẫm 73%. Thép tráng kẽm mới hấp thụ 30%, bám bụi lên 90%, nên ở Phan Rang ít mưa cần rửa mái định kỳ.
Nhà phố nên làm bao nhiêu cửa kính?
TCVN 9258:2012 khuyên không làm nhiều cửa kính, nhất là ở tường phía Tây và Đông; nếu bắt buộc thì dùng kính phản quang hoặc kính low-E. Với nhà có dùng điều hoà, diện tích cửa sổ không nên lớn hơn 50% diện tích sàn, và cửa sổ hướng Tây, Đông, Nam phải có che nắng.
Nhà gần biển có nên làm lam che nắng bằng bê tông không?
Nên hạn chế. TCVN 9346:2012 khuyến cáo hạn chế kết cấu bê tông cốt thép dạng thanh mảnh như chớp, lan can chắn nắng ở vùng biển, vì thanh mảnh khó giữ đủ lớp bê tông bảo vệ cốt thép. Nhà gần biển nên dùng lam nhôm sơn tĩnh điện hoặc gạch hoa gió.
Đọc thêm về phần mái và sân thượng: chống thấm sân thượng vùng nắng gắt · mái nhà chịu tải tấm pin điện mặt trời · chống tốc mái ở vùng gió mạnh
Đọc thêm: chống nóng mái tôn nhà cấp 4 · nhà hướng nào mát nhất ở Phan Rang

Công ty TNHH Xây dựng Sunhouse — thương hiệu SH Design. Mã số thuế 4500637299, thành lập 04/01/2020, trụ sở 294 Yên Ninh, phường Đông Hải, Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa. Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng hạng III số NIT-00084587, hiệu lực đến 24/9/2034. Hotline và Zalo 0844 987 913. Nội dung chuyên môn về thi công, thiết kế và dự toán nhà ở dân dụng tại Phan Rang và các phường xã thuộc tỉnh Ninh Thuận cũ, nay là tỉnh Khánh Hòa.





